Er was bij de pers en toeschouwers in de Utrechtse raadszaal een lichte teleurstelling te bespeuren toen dinsdagmiddag 5 november de naam van de nieuwe burgemeester van Utrecht bekend werd gemaakt. Niet omdat Jan van Zanen geen goede burgemeester van Utrecht zou zijn, maar omdat het helemaal geen verrassing was. De naam van Jan van Zanen circuleerde al weken rond en hij werd door velen als een serieuze kanshebber gezien.

Dat was ook het leuke aan deze sollicitatieprocedure: het speculeren over mogelijke kandidaten, allerlei types die de kans aangrepen om in 'the picture' te komen, een commissie die op een geheime locatie sollicitatiegesprekken voert en de gemeenteraad die, tenslotte, in een besloten vergadering kiest uit de twee laatste kandidaten terwijl beneden de hele vaderlandse pers vol spanning afwacht.

Nu werd er wel wat gemopperd op al deze geheimzinnigheid. Waarom kunnen de Utrechters niet zelf hun burgemeester kiezen, net zoals de New Yorkers?

Het grote voordeel van deze geheimzinnige sollicitatieprocedure, zo legde me een lid van de vertrouwenscommissie uit, is dat er veel meer mensen van niveau solliciteren. Want had Jan van Zanen wel op deze vacature gesolliciteerd als hij wist dat dit in alle openheid zou plaatsvinden? Stel, hij was het niet geworden, dan had hij in Amstelveen moeten uitleggen dat hij het toch nog best leuk vindt om burgemeester van Amstelveen te zijn. Lastig lijkt me.

We zouden ervoor kunnen kiezen om, net zoals in New York, er een echte verkiezingsstrijd van te maken. Maar dan moet je er ook voor kiezen dat een burgemeester een eigen politieke agenda heeft. Anders heeft zo'n verkiezingstrijd niet zoveel zin.

Dus het is of 't een of 't ander. Of we willen een wat neutrale burgemeester die boven de partijen staat en die wordt gekozen via een spannende sollicitatieprocedure met geheime locaties en besloten raadvergaderingen. Of we willen een burgemeester met een duidelijk eigen politieke agenda die wordt gekozen door de Utrechters. Zegt u het maar.

Mario Gibbels