Klik hier voor een vergroting

Het is niet mogelijk tijd te laten zien op een foto. Tijd neem je waar met andere zintuigen. Toch is de tijd in m'n fotografie erg belangrijk. Een foto legt een fractie van de tijd vast. Mijn nachtfoto's duren wat langer, waardoor je het verstrijken van de tijd soms kunt zien. Enkele takken zijn bewogen, een auto of een fietser heeft een lichtspoor achtergelaten. Dit zijn mooie voorbeelden. Maar het mooist zijn de verlichte wijzers van een klok, die tijdens de belichting een spoor trekken. Het verstrijken van de tijd is vastgelegd.

De invloed van de tijd op de stad is een ander facet dat ik graag vastleg. Het verval van een gebouw, of de mengeling van stijlen uit verschillende periodes. Een van de redenen om m'n fotoreizen te plannen in het voormalig Oostblok is het verval. De communistische overheid heeft jarenlang het onderhoud van 'kapitalistische' gebouwen verwaarloosd. Dit is niet goed voor gebouwen, maar zorgt wel voor de sfeervolle nachtfoto's.

Het levert me in Krakau een discussie op met een bewoner van de Poolse stad. Tijdens m'n expositie in het museum spreekt hij me aan. Hij vindt dat ik alleen de lelijke delen van zijn stad fotografeer. Later zetten we de discussie in zijn huis voort. Hij woont in een appartement in zo'n vervallen woningblok. In z'n huis hangen oude Italiaanse etsen met daarop landschappen met ruïnes. Het lukt me niet om hem uit te leggen dat zijn mening over m'n onderwerpkeuze wel erg inconsequent is.

Voor mij is het het bewijs dat verval meerdere kunstenaars inspireert. De nieuwste vorm van verval in de fotografie zie ik tijdens een bezoek aan het Museum Oud Amelisweerd. Naast het werk van Armando exposeert Stephan Vanfleteren een aantal foto's. Enkele prints heeft hij begraven, en na enkele maanden weer opgegraven.

Het resultaat hangt in het museum. Als ik het werk zie, denk ik eerst dat het gedrukt is op een roestige stuk blik. Maar het is niet de ondergrond die is aangetast door de elementen, maar het is de foto die door de tijd in de grond een beetje is vergaan. Stukjes foto zijn er af gevallen, of zitten los. Ook zitten er nog resten aarde en kleine stukjes blad op het beeld. Het papier is niet meer mooi strak, maar is bobbelig.

Stephans werk dwingt de kijker beter te kijken. Die ziet dan ook meer dan alleen een perfecte foto. De invloed van de tijd is zichtbaar gemaakt, in een extra dimensie. Zo heeft Stephan een manier gevonden om de tijd te laten zien.

Frans de Jonge